MARK SCHAEVERS "De Levens van Claus", De Bezige Bij, 2024

"Ga naar Rome ! ...Ronduit enthousiast was Claus over de Italiaanse keuken...Nog een meevaller : voor 

een cinefiel was het aanbod van de Romeinse bioscopen overdonderend. ...

Maar verder viel het culturele aanbod in deze clericalenstad tegen. 

Boeken moest je hier zoeken tussen schrijfpapier en breipatronen, galerijen met moderne kunst waren er nauwelijks. 

Daar stond wel iets tegenover : Titiaan, Rafaël, Cranach - de oude meesters in de musea. 

Claus' grote ontdekking was Cranach's "Venus met Cupido als honingdief" in de Galleria Borghese, een doek zo mooi, schreef hij aan Raveel, dat het je hart met een rubberhand vastgrijpt. 

Venus, geheel naakt op een rode fluwelen hoed na, wordt op dit schilderij vergezeld door haar zoon Cupido. 

Nog vaak zou Claus naar dit schilderij verwijzen. 

Hij herkende zich in de afgebeelde Cupido, een mollig cherubijntje dat wat beteuterd kijkt, omdat het wordt gestoken door de bijen waaraan het een honingraat ontstolen had. 

Het antwoord van Venus op die beteuterde blik is door de Griekse dichter Theocritus opgeschreven : 

Cupido mag niet vergeten dat hij met zijn pijlen ook anderen pijn doet, geen lust zonder last.

Ook de schoonheid van de eigentijdse romeinse vrouwen ontging Claus niet..." (p.214, 215)
 

THOMAS MANN "De Buddenbrooks"

 

ARIANISME BIJ THOMAS MANN :

"Een andere keer stond Tony met de keukenmeid Stina in huishoudelijk gesprek in de hall, toen dominee Mathias uit Canstatt, die weer eens voor een paar dagen in het huis verbleef, van een wandeling terug kwam  en aan de tochtdeur belde. Met boers schommelende passen ging Trine opendoen, en de dominee, met de bedoeling een minzaam woord tot haar te richten en haar een beetje op de proef te stellen, vroeg vriendelijk : "Hou je van de Heer ? Misschien was hij van plan haar een fooi te geven als zij haar trouw aan haar Verlosser zou belijden. "Tja, dominee..."zei Trine aarzelend, blozend en met grote ogen. "Welke bedoelt U ? De ouwe of de jonge ?"

Madame Grünlich verzuimde niet deze geschiedenis met luide stem aan tafel te verhalen, zodat zelfs de consulsvrouw in haar proestende Krögeriaanse lachen uitbarstte.

De consul echter  keek ernstig en verontwaardigd op zijn bord neer.

"Een misverstand...." zei dominee Mathias helemaal in de war. (p.209)

FRITS VAN OOSTROM "de Reynaert"

 

"Nooit horen we vaste uitdrukkingen als domme vos, slome vos, oenige vos of wat dies meer zij. Slimme vos is vrijwel pleonasme. "Oranje is een vos" zie in 1564 een Utrechtse geestelijke over Willem de Zwijger. Dat was niet als compliment bedoeld. Een vos is ondoorgrondelijk, onbetrouwbaar en hoogbegaafd in streken". (p.9)

Aan dit fragment uit het boek van professor Van Oostrom kan worden toegevoegd dat niemand minder dan Jezus de toenmalige Joodse koning Herodes Antipas met een gelijkaardig scheldwoord bedacht. 

Zie Lucas 13, vers 31, 32 : "Op dat ogenblik kwamen enkele farizeeën naar hem toe. Gaat u maar liever hiervandaan, zeiden ze, want Herodes wil u doden. Hij zei tegen hen : Ga het die vos maar vertellen : vandaag en morgen drijf ik demonen uit en verricht ik genezingen..."

ILJA LEONARD PFEIJFFER " Alkibiades"

 

"Als een man niet in staat is kinderen bij zijn echtgenote te verwekken, is het voor hen (de Spartanen) logisch dat een andere man de honneurs waarneemt. Zelfs als een echtgenoot daartoe wel in staat is, vinden ze het niet merkwaardig en zelfs lovenswaardig  als zijn vrouw ook nog andere kinderen probeert te krijgen van een andere, jongere man. Ze beschouwen het als een vorm van egoïsme als vrouwen of mannen  hun reproductieve kwaliteiten voor slechts één persoon reserveren. Zulk hysterisch monogaam gedrag is in hun ogen zelfs schadelijk voor het collectieve belang, dat immers gediend is met zoveel mogelijk gezond en sterk nageslacht. Staat er dan geen straf op overspel, vroeg ik. (p.304)

 

OLAF VAN NIMWEGEN " WILLEM V De laatste stadhouder van Nederland 1748-1806"

 

"Toen kort daarna Jozef II onder Franse druk inbond en de Staten-Generaal de rol van Frankrijk als beschermheer van de Republiek erkenden door akkoord te gaan met een defensieve alliantie, leken de patriotten de situatie volledig meester te zullen worden. Tegen betaling van een afkoopsom van 10 miljoen gulden, voor de helft op te brengen door de Republiek en de andere helft door Frankrijk, het permanente vertrek van het Nederlandse garnizoen uit de Barrièrestad Namen en de overdracht  aan Oostenrijk van de Scheldeforten Lillo en Liefkenshoek, zag de keizer af van zijn twee belangrijkste eisen : de opening van de Schelde en de overdracht van Maastricht. Het Frans-Nederlandse bondgenootschap dat een dag na de tekening van de Vrede van Fontainebleau ( 9 november 1785) tot stand kwam, legde de twee contractanten de verplichting op om elkaar militair bij te staan als een van beide werd aangevallen." (p.302, 303)