MARK SCHAEVERS "De Levens van Claus", De Bezige Bij, 2024

"Ga naar Rome ! ...Ronduit enthousiast was Claus over de Italiaanse keuken...Nog een meevaller : voor 

een cinefiel was het aanbod van de Romeinse bioscopen overdonderend. ...

Maar verder viel het culturele aanbod in deze clericalenstad tegen. 

Boeken moest je hier zoeken tussen schrijfpapier en breipatronen, galerijen met moderne kunst waren er nauwelijks. 

Daar stond wel iets tegenover : Titiaan, Rafaël, Cranach - de oude meesters in de musea. 

Claus' grote ontdekking was Cranach's "Venus met Cupido als honingdief" in de Galleria Borghese, een doek zo mooi, schreef hij aan Raveel, dat het je hart met een rubberhand vastgrijpt. 

Venus, geheel naakt op een rode fluwelen hoed na, wordt op dit schilderij vergezeld door haar zoon Cupido. 

Nog vaak zou Claus naar dit schilderij verwijzen. 

Hij herkende zich in de afgebeelde Cupido, een mollig cherubijntje dat wat beteuterd kijkt, omdat het wordt gestoken door de bijen waaraan het een honingraat ontstolen had. 

Het antwoord van Venus op die beteuterde blik is door de Griekse dichter Theocritus opgeschreven : 

Cupido mag niet vergeten dat hij met zijn pijlen ook anderen pijn doet, geen lust zonder last.

Ook de schoonheid van de eigentijdse romeinse vrouwen ontging Claus niet..." (p.214, 215)
 

MARK SCHAEVERS "Orgelman. Felix Nussbaum. Een schildersleven"

 

"Museum ohne Ausgang"


https://flic.kr/p/sscznS


https://flic.kr/p/sfGfLE


Daniel Libeskind is de zoon van twee Poolse Holocaust overlevenden.

In 2003 zal hij wereldberoemd worden als uitverkoren master planner voor de reconstructie van het New Yorkse Ground Zero.

Het Nussbaum-museum is het eerste gebouw dat hij realiseerde , op zijn 52ste, een jaar later raakt het Joods Museum in Berlijn voltooid - voordien maakte hij naam als theoreticus.

Libeskind verbergt in interviews zijn zwak voor zijn debuut in Osnabrück niet, noemt het 'the building most inscribed into my soul', 'maybe the most meaningful building'.

....... geen klassiek, overzichtelijk museum , maar een doolhof waarin men al snel gedesoriënteerd raakt.

Zo is Libeskind trouw aan zijn architecturale opvattingen : een te overzichtelijke architectuur noemt hij 'gevaarlijk', hij wil dat de gebruikers zijn gebouwen actief beleven.

'Ik wil niet controleren, mij gaat het om de fantasie'.

.....heeft hij zich laten inspireren door de claustrofobische sfeer in sommige van Nussbaums schilderijen.

Zijn ingewikkelde bouwsculptuur is half museum, half gedenkteken genoemd.

Op 16 juli 1998 wordt het museum ingehuldig door Gerhard Schröder, minister-president van Nedersaksen (en niet zoveel later bondskanselier).

Telkens wanneer ik het Osnabrückse museum bezoek, heb ik moeite om de uitgang te vinden. Zo heeft Libeskind het gewild. Hem stond een 'museum zonder uitgang' voor ogen.