J. KAUBE "Hegel, een biografie"

 

Schilderij van de heilige Alexius met trap. 

Hij was zijn familie en echtgenote ontvlucht, leefde als bedelaar en keerde terug naar huis. 

Zijn ouders herkenden hem niet en hij moest onder een trap slapen. 

Van de dienaars kreeg hij wat voedsel tot hij stierf. 

Hij was de eerste patroonheilige van de Brugse begijnen en wordt tweemaal afgebeeld in de begijnhofkerk.

"Nu wat betreft de aardse liefde. In zijn ouderlijk huis in Stuttgart ontmoet Hegel de 22-jarige Nanette Endel, een vriendin van zijn zuster uit Mannheim, die hem meteen in de smaak valt. Uit Frankfurt schrijft hij haar -"Mijn lieve, tedere Nanette" -...De deugden van de heilige Alexius van Edessa-zo had Nanette Hegel voor de grap genoemd, naar een laatantieke kluizenaar die onmiddellijk na zijn bruiloft vrouw en familie verliet om in diepe armoede te gaan leven...In zijn Berlijnse estheticacolleges verwijst hij later ergens naar de legende van de heilige Alexius, overigens zonder diens naam te noemen, en levert er scherp commentaar op : een man die zijn familie verlaat om als onherkenbare bedelaar terug te keren en twintig jaar lang onder de trap van zijn eigen huis leeft, het verdriet om hem onaangedaan gadeslaat en zich pas in zijn stervensuur bekendmaakt, is volgens Hegel exemplarisch voor de afschuwelijke willekeur van het fanatisme... Nanette Endel was zeer katholiek en moest zich laten welgevallen daarmee in haar protestantse omgeving geplaagd te worden ..." (p.105, 106)

JANE AUSTEN "Persuasion"

 

"And I can safely say, that the happiest part of  my life has been spent on board a ship. While we were together, you know, there was nothing to be feared. Thank God ! I have always been blessed with excellent health, and no climate disagrees with me. A little disordered always the first twenty-four hours of going to sea, but never knew what sickness was afterwards" (p.66)

"There was not the smallest appearance of solicitude or remark about them, in the Mansion-house, but it was different at the Cottage..." (p.70)

"His head is full of some books that he is reading upon your recommendation and he wants to talk to you about them. (...) Give him a book, and he will read all day long" (p.123, 124)

GRAEBER & WENGROW "The dawn of everything"

 

"Het boek Genesis is niet alleen een verhaal over het verlies van de oorspronkelijke onschuld, maar ook een van de duurzaamste vrijbrieven over vrouwenhaat in de geschiedenis, die in de westerse traditie alleen wordt geëvenaard door de vooroordelen van Griekse auteurs als Hesiodus of Plato. Het is per slot van rekening Eva die te zwak blijkt om de aansporingen van de listige slang te weerstaan en als eerste in de verboden vrucht  bijt, omdat zij degene is die naar kennis en wijsheid dorst. Haar straf en die van alle vrouwen na haar is dat ze haar kinderen met veel pijn zal moeten baren en zal moeten leven onder de heerschappij van haar man...." (p.261, 262). 

"In tegenstelling tot de Oekraïense megavindplaatsen, of de steden van de Indusvallei uit de bronstijd, was Mesopotamië al onderdeel van het moderne geheugen voordat een archeoloog ooit een spade in de eeuwenoude ruïneheuvels stak. Iedereen die de bijbel had gelezen kende de koninkrijken Babylonië en Assyrië; 

en in het Victoriaanse tijdperk, op het hoogtepunt van het Britse rijk, begonnen bijbelgeleerden en orientalisten opgravingen te doen op sites die verband hielden met de Bijbel, zoals Nineve en Nimrod, in de hoop steden bloot te leggen die werden geregeerd door legendarische figuren zoals Nebukadnezar of Tiglat-Pileser. 

Ze vonden ze inderdaad; maar ze ontdekten op deze plekken en elders andere dingen die zelfs nog spectaculairder waren, zoals een basalten stèle met de erecode van Hammurabi, heerser van Babylon, in de achttiende eeuw voor Chr., opgegraven in Soesa in Iran. Kleitabletten uit Nineve met het epos van Gilgamesj, de legendarische heerser van Uruk, en de koningsgraven van Ur in Irak, waar koningen en koninginnen  die niet in de Bijbel voorkomen waren begraven..." (p.327)

"Zo waren de grondleggers van de Amerikaanse grondwet heel expliciet Amerikaanse grondwet  en maakten ze in hun publieke uitspraken duidelijk dat ze de federale regering er vooral op ontworpen hadden om het risico te vermijden dat dat er in één van de voormalige koloniën "democratie" zou uitbreken. Ze waren vooral niet gerust  op Pennsylvania..." (p.576)

GEERT MAK "Grote verwachtingen"

 

GEERT MAK OVER HET ONDERWIJS :

"Ook mijn eigen land veranderde razendsnel : van 1995 verviervoudigden de Nederlandse huizenprijzen, verdrievoudigden de hypotheekschulden, verschraalde het onderwijs..."(p.44)

"We spraken daarna lang en vrolijk over de vreugden en kwalen van internet, de ontlezing van de mensheid en het slechte onderwijs voor de jeugd in het bijzonder - stuk voor stuk problemen waaraan ook het Poetin-regime het zijne bijdroeg" (p.300)

"We leren die kinderen niets meer, we dresseren ze alleen maar" (p.339)

"Verscholen onder al het coronanieuws kwam dat voorjaar een rapport uit van de Onderwijsinspectie, de staat van het onderwijs. Hetzelfde commerciële denken bleek ook het Nederlandse onderwijs te hebben geteisterd. De bittere oogst van twee decennia afknijpen en reorganiseren : in het steenrijke Nederland bleek anno 2020 een kwart van de vijftienjarigen nog altijd niet goed  te kunnen lezen. (in 2003 was dat ruim een tiende). Nog niet de helft had voor rekenen het streefniveau weten te bereiken. Steeds meer Nederlandse kinderen leerden kortom te weinig om zich met enig succes door het leven te kunnen slaan" (p.553, 554). 

FRANCESCA STAVRAKOPOULOU "GOD Een anatomisch onderzoek"

Dit beeld van seksueel geweld is al zorgwekkend genoeg. 

Maar nergens in de Bijbel is de beschrijving van Gods seksleven zo alarmerend als in twee 

verhalen in het boek Ezechiël.(...) 

God haalt wellustig herinneringen op aan deze tweede ontmoeting en zegt : "Je kreeg stevige borsten, 

je kreeg schaamhaar, maar je was nog naakt. Ik kwam voorbij en zag dat je rijp was voor de liefde.

Ik spreidde mijn  mantel over je uit om je naaktheid te bedekken. Ik zwoer je trouw, Ik sloot een 

verbond met je en je werd de mijne."

Ezechiels verhaal weerspiegelt een patriarchale, mannelijke cultuur...(...) 

Voor God is dit een vruchtbare relatie : het meisje baart zijn zonen en dochters, Gods eigen aanbidders. 

Maar ze mondt ook uit in extreem seksueel geweld. In een spervuur aan felle veroordelingen 

beschuldigt de godheid zijn echtgenote van overspel en prostitutie met zijn rivalen, de goden en 

koningen van andere volken : " Je pleegde overspel en ontving vreemde mannen, terwijl je getrouwd 

was, spuwt hij." (p.193-195)

In een parallel verhaal , enkele hoofdstukken verder, kijkt God opnieuw met dodelijke woede terug op 

het feit dat hem de hoorns zouden zijn opgezet. Nu wordt Israel verpersoonlijkt door twee zussen, Ohola 

en Oholiba, die de steden Samaria en Jeruzalem vertegenwoordigen. Volgens God beginnen hun 

seksuele vergrijpen al voor hij hen tot bruid maakt... Desondanks trouwt God met hen. Maar de  

seksuele verdorvenheid van de zussen wordt alleen maar erger. Gods gewelddadige reactie is opnieuw 

zeer verontrustend : hij verzamelt de minnaars van zijn echtgenotes, die de zussen helemaal uitkleden  

en misbruiken. 

Voor veel lezers , in heden en verleden, seculier en godsdienstig, waren deze schokkende verhalen in het boek Ezechiël zeer verontrustend. Voor veel Joodse en christelijke lezers was juist de expliciete voorstelling van een seksueel actieve godheid ondraaglijk. In de tweede eeuw na Chr. mocht het verhaal over God die seks heeft met zijn puberbruid in Ezechiël 16 van de rabbijnen zelfs niet meer publiekelijk worden gelezen in de synagoge." (p.196, 197)

EZECHIËL, 16, 6-21  :

"Toen kwam ik voorbij u en toen Ik zag hoe u daar lag te spartelen in uw bloed, sprak Ik tot U :"blijf leven". Onder mijn zorgen groeide u op als een veldbloem, u groeide op, werd groot en zeer mooi. Uw borsten werden welgevormd en uw haar groeide, maar u was nog altijd naakt. Toen ik weer voorbijkwam zag Ik dat voor u de tijd van de liefde was gekomen. Ik spreidde de slip van mijn mantel voor u uit en bedekte uw naaktheid. Ik zwoer u trouw en ging een verbond met u aan; zo werd u de mijne, godsspraak van de Heer God. (...) U nam de zonen en de dochters die u Me gebaard had en offerde ze hun als spijs. Was uw ontucht  nog niet groot genoeg, dat u bovendien mijn kinderen slachtte om ze aan hen te offeren ? Ik zal mijn woede op u koelen tot mijn jaloezie bedaard is ..."

EZECHIËL, 23, 1-7 :

"Het woord van de Heer werd tot mij gericht : Mensenkind, er waren eens twee vrouwen, dochters van dezelfde moeder. Ze hoereerden in Egypte, al in hun jeugd hoereerden ze daar. daar werden hun borsten betast, daar streelde men hun jonge meisjesborsten. De oudste heette Ohola, haar zuster Oholiba. Ik nam ze tot vrouw en ze baarden zonen en dochters. Ook toen Ohola mijn vrouw was hoereerde ze. Haar verlangen ging uit naar haar minnaars, de Assyriërs, ..." Zo spreekt de Heer God : u zult de beker tot op de bodem uitdrinken, hem aan scherven bijten en met die scherven uw borsten openhalen. Ik heb gesproken, godsspraak van de Heer God."